افزایش چشمگیر بودجه پزشک خانواده و نقش کلیدی آن در نظام سلامت سال آینده

در لایحه بودجه ۱۴۰۵، اعتبارات حوزه سلامت، آموزش و بیمه با رشد قابل توجهی مواجه شده و دولت بر بهبود خدمات و حمایتهای بهداشتی تاکید کرده است.
لایحه بودجه ۱۴۰۵ با هدف کاهش هزینههای غیرضروری و افزایش منابع اختصاصی، به مجلس شورای اسلامی ارائه شد. بر اساس این لایحه، اعتبارات حوزه سلامت نسبت به سه سال گذشته رشد چشمگیری داشته است. درآمد اختصاصی بخش سلامت از ۹۲۵ میلیارد ریال در سال ۱۴۰۲ به ۲ هزار و ۱۸۰ میلیارد ریال در سال جاری رسید و طبق لایحه جدید، این درآمد با افزایش ۶۳ درصدی به ۳ هزار و ۵۴۳ میلیارد ریال خواهد رسید.
در جمع کل اعتبارات عمومی بخش سلامت، شامل هزینهای، تملک دارایی و سایر موارد، مجموع مبالغ از ۲ هزار و ۶۱ میلیارد ریال در سال ۱۴۰۲ به ۳ هزار و ۱۰۲ میلیارد ریال در سال ۱۴۰۳ و ۶ هزار و ۱۰ میلیارد ریال در سال ۱۴۰۴ رسیده و در لایحه بودجه ۱۴۰۵، این رقم با رشد ۱۳ درصدی به ۶ هزار و ۷۸۹ میلیارد ریال خواهد رسید.
در حوزه دانشگاههای علوم پزشکی، اعتبارات از ۱ هزار و ۹۳۰ میلیارد ریال در سال ۱۴۰۴ با افزایش ۲۵ درصدی به ۲ هزار و ۴۰۶ میلیارد ریال رسیده است. همچنین، اعتبارات دستگاههای ستادی و ردیفهای متمرکز از ۱۸۵ میلیارد ریال در سال ۱۴۰۴ با رشد ۲۳ درصدی به ۲۲۷ میلیارد ریال در سال ۱۴۰۵ افزایش یافته است. برای اعتبارات متفرقه، دارویار و هدفمند نیز شاهد رشد ۱۸ درصدی هستیم و مجموع آن از ۲ هزار میلیارد ریال به ۲ هزار و ۳۵۰ میلیارد ریال افزایش یافته است.
دولت برای بودجه بیمه سلامت در سال ۱۴۰۵ رشد ۳۲ درصدی پیشبینی کرده و بودجه ۶۸۵ میلیارد ریالی سال ۱۴۰۴ به ۹۰۲ میلیارد ریال در سال آینده خواهد رسید. طبق لایحه پیشنهادی، اعتبار سازمان بیمه سلامت از ۶۷۹ میلیارد ریال به ۸۷۷ میلیارد ریال افزایش یافته و در جدول ۸ لایحه نیز ۴۰ همت سهام برای جبران زیان انباشته سازمان بیمه سلامت و سازمان خدمات درمانی نیروهای مسلح در نظر گرفته شده است. همچنین بر اساس قانون برنامه هفتم، مبلغ ۸۵ همت منابع دارویار به سازمان بیمه سلامت منتقل خواهد شد.
حقوق و استخدام دانشگاههای علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی نیز طبق لایحه، با رشد ۲۶ درصدی از یک میلیون و ۷۳۸ هزار میلیارد ریال در سال ۱۴۰۴ به ۲ میلیون و ۱۹۲ هزار میلیارد ریال خواهد رسید. کمک هزینه تغذیه دانشجویی با افزایش ۲۴ درصدی به ۱۲۰ میلیارد ریال پیشنهاد شده و پرداخت حقوق رزیدنت و انترن نیز به میزان ۲۱ درصد رشد داشته و به ۶۸ هزار میلیارد ریال رسیده است. ظرفیت دانشجویی هم با ۷ درصد رشد، به ۲۷ هزار میلیارد ریال ارتقا یافته است.
همراه با همین روند، اعتبارات مربوط به استخدامهای جدید در دانشگاهها ۱.۸ هزار میلیارد تومان و برای جبران هزینههای متعهدین خدمت ۲ همت لحاظ شده است.
در لایحه بودجه ۱۴۰۵، اعتبارات قابل توجهی برای ردیفهای متمرکز بخش سلامت مربوط به ستاد وزارت بهداشت پیشبینی شده و نسبت به سالهای پیشین رشد ملموسی دیده میشود. یارانه دارو و شیرخشک با رشد قابل توجهی به ۴۲ هزار و ۲۸ میلیارد ریال در سال ۱۴۰۵ رسیده است، در حالی که این رقم در سال ۱۴۰۴ معادل ۳۳ هزار و ۵۰ میلیارد ریال بود. بودجه درمان بیماران خاص، صعبالعلاج و کمک به مجمع خیرین سلامت معادل یک هزار و ۸۷۷ میلیارد ریال ثابت مانده است.
رقم اعتبار کیت و کیسه خون و مواد مصرفی از ۱۷ هزار و ۴۶۰ میلیارد ریال در سال ۱۴۰۴ با افزایش به ۲۱ هزار و ۲۳۳ میلیارد ریال در سال آینده رسیده است. اعتبارات خرید راهبردی خدمات بهداشتی و درمانی ثابت و معادل ۳۸ هزار و ۸۰۰ میلیارد ریال در نظر گرفته شده است. همچنین برای ارتقاء خدمات فرهنگی، ورزشی و رفاهی، رقم اعتبار با افزایش از ۲ هزار و ۹۱۰ میلیارد ریال به ۳ هزار و ۶۱۲ میلیارد ریال رسیده است.
بودجه امور فناوری و تحقیقات پزشکی تغییر نکرده و معادل ۲ هزار و ۱۳۴ میلیارد ریال است. اعتبار برنامه مقیمی و ماندگاری پزشکان در مناطق محروم نیز با افزایش دو برابری به ۲۸ هزار میلیارد ریال رسیده است. برنامه ارتقای کیفیت خدمات آموزشی نسبت به سال ۱۴۰۴ با کاهش به ۵ هزار و ۱۸۹ میلیارد ریال رسیده است، در حالی که سال گذشته ۶ هزار و ۹۶۰ میلیارد ریال بود.
مجموع منابع برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع در لایحه بودجه ۱۴۰۵ به ۷۶۲ هزار میلیارد ریال و از محل اعتبارات هدفمندی و مالیات بر ارزش افزوده تامین خواهد شد. برای اجرای برنامه پزشک خانواده در مناطق شهری و روستایی مبلغ ۴ هزار میلیارد ریال و برای خدمات پیشگیری به روستاییان و عشایر ۲۶ هزار میلیارد ریال پیشبینی شده است. سهم برنامه پزشک خانواده شهری از محل هدفمندی ۱۰۰ هزار میلیارد ریال و از محل مالیات بر ارزش افزوده ۱۵۰ هزار میلیارد ریال است. برای ایجاد و توسعه زیرساختهای الکترونیک و راهاندازی مراکز مورد نیاز، مجموعاً ۲۲ هزار میلیارد ریال اختصاص یافته است. اعتبار کاهش پرداختی بیماران (فرانشیز) در سطوح ۲ و ۳ درمان، تنها در قالب این برنامه، مجموعاً ۶۰ هزار میلیارد ریال (هدفمندی) و ۶۵ هزار میلیارد ریال (مالیات بر ارزش افزوده) پیشبینی شده است. پرداخت مشوقهای نظام ارجاع و خرید راهبردی خدمات نیز مجموعاً ۲۲۰ هزار میلیارد ریال (۱۰۰ هزار میلیارد ریال هدفمندی و ۱۲۰ هزار میلیارد ریال مالیات بر ارزش افزوده) لحاظ شده تا ارائهدهندگان خدمات درمانی ترغیب شوند.
همچنین دولت برای تربیت و نگهداشت نیروی انسانی تخصصی در قالب برنامه پزشک خانواده ۱۵ هزار میلیارد ریال اختصاص داده است.
در موضوع ارز سلامت، منابع ارزی تامین دارو، شیرخشک و تجهیزات مصرفی پزشکی از دو مسیر ارز ترجیحی ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی (۳ میلیارد دلار) و ارز مبادلهای (۱.۵ میلیارد دلار) تامین خواهد شد. تفاوت ریالی این دو نرخ نیز در سال ۱۴۰۵ معادل ۸۵۰ هزار میلیارد ریال پیشبینی و از طریق سازمان بیمه سلامت و در قالب پرداختهای الکترونیک به ذینفع نهایی اختصاص خواهد یافت.
طبق لایحه بودجه ۱۴۰۵، استفاده از منابع مالیات بر ارزش افزوده در حوزه سلامت بر تقویت نظام ارجاع، کاهش هزینههای درمان مردم، توسعه خدمات پیشگیرانه و بهبود کیفیت خدمات درمانی متمرکز شده است. ۱۰۰ هزار میلیارد ریال به خدمات پیشگیری در روستاها و برای برنامه پزشک خانواده شهری مبلغ ۱۵۰ هزار میلیارد ریال در نظر گرفته شده است. ۸۰ هزار میلیارد ریال برای ارتقای کیفیت درمان و ۲۰ هزار میلیارد ریال برای فوریتهای درمانی و اورژانس پیشبینی گردیده است. کمک هزینه درمان ناباروری ۱,۴۱۳ میلیارد ریال، حذف فرانشیز زایمان طبیعی ۵ هزار میلیارد ریال، توانبخشی بیماران نیازمند ۵ هزار میلیارد ریال و مددکاری بیماران بیبضاعت و فاقد بیمه ۱۰ هزار میلیارد ریال اختصاص دارد. ارتقای هزینه تخت بستری (هتلینگ بیمارستانی) نیز ۱۸ هزار و ۵۰۰ میلیارد ریال و فعالیت مراکز جامع خدمات سلامت شبانهروزی ۳ هزار میلیارد ریال دریافت خواهند کرد.
حمایت از برنامههای اهدای عضو ۶ هزار میلیارد ریال، آموزش و پیشگیری از بیماریهای رفتاری پرخطر ۱ هزار میلیارد ریال، و استقرار سامانه ردیابی سموم و فلزات سنگین نیز ۱.۵ هزار میلیارد ریال اعتبار خواهند داشت. تخصیص یارانه خرید دارو و واکسن، شیرخشک و ایجاد بانک HLA برای کاهش هزینههای پیوند نیز به طور کامل بیمهمحور انجام و مجموع اعتبارات مرتبط کاملاً بر اساس بیمه تخصیص داده میشوند.
- درمان ناباروری: 1,413 میلیارد ریال
- حذف فرانشیز زایمان طبیعی: 5 هزار میلیارد ریال
- مددکاری بیماران بیبضاعت: 10 هزار میلیارد ریال
- ارتقای هزینه تخت بستری: 18 هزار و 500 میلیارد ریال
- برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع: 762 هزار میلیارد ریال
- ارز ترجیحی سلامت: 3 میلیارد دلار
- تفاوت نرخ ارز دارویار: 850 هزار میلیارد ریال
مجموعه منابع اختصاص یافته در لایحه بودجه ۱۴۰۵ نشاندهنده تمرکز دولت بر بهبود شاخصهای حوزه سلامت، توسعه عدالت در دسترسی، افزایش کیفیت خدمات درمانی و پشتیبانی از اقشار آسیبپذیر است.





