در پنج سال گذشته نرخ عوارض آزادراهها حدود ۱۸ درصد افزایش یافته؛ بخشی از آزادراهها نیاز فوری به بهسازی دارند و وصول عوارض نیز تنها ۵۰ درصد تحقق یافته است.
معاون شرکت ساخت و توسعه زیربناهای حمل و نقل اعلام کرد که طی پنج سال اخیر، نرخ عوارض آزادراههای کشور حدود ۱۸ درصد افزایش داشته است. در این مدت، در دو سال هیچ افزایش نرخی اعمال نشده که این مسأله بر کیفیت ارائه خدمات به کاربران اثر گذاشته است.
وی با اشاره به وضعیت کنونی محورهای آزادراهی کشور بیان کرد که حدود ۲۰ درصد از سطح رویههای برخی محورهای بزرگراهی نیاز به بهسازی و بازسازی فوری دارند و برنامهریزی شده تا این بخشها هر چه سریعتر از شرایط بحرانی خارج شوند.
بر اساس بند الف ماده ۲۰ برنامه هفتم توسعه، سرمایهگذاران بخش خصوصی اجازه دارند نرخهای پیشنهادی خود برای تعیین عوارض آزادراهها را اعلام کنند اما وزارت راه و شهرسازی برای کنترل وضعیت قیمتها، اعمال تعدیلات لازم را با هدف تعادل میان درآمد و رضایت کاربران در دستور کار قرار داده است. با وجود درخواستهایی برای افزایشهای بالای ۱۰۰ درصدی نرخ عوارض از سوی برخی سرمایهگذاران، تلاش شده است این نرخها در کمیسیونهای تخصصی، کاهش یافته و نسبت منطقی برقرار شود تا هم سطح سرویسدهی ارتقاء یابد و هم رضایتمندی شهروندان حفظ شود.
در این راستا، برای نمونه نرخ عوارض در آزادراه تهران-شمال بین ۳۷ تا ۴۳ درصد افزایش یافته است. در برخی دیگر از مسیرهای آزادراهی، افزایش تا سقف ۵۰ درصد گزارش شده و حتی در برخی آزادراهها و برای خودروهای سنگین، میزان این افزایش تا ۵۵ درصد نیز رسیده است.
افزایش اعلامشده نرخ عوارض تمامی آزادراههای خصوصی و مشارکتی را دربر گرفته و آزادراههای دولتی که تحت مدیریت سازمان راهداری قرار دارند، از این فرایند مستثنی هستند.
معاون شرکت ساخت و توسعه حمل و نقل همچنین به میزان وصول عوارض اشاره کرد و افزود که کاربران آزادراهها در پرداخت عوارض کوتاهی میکنند و میزان وصول عوارض به طور متوسط تنها حدود ۵۰ درصد است. در حال حاضر براساس قانون تعویض پلاک، کاربران موظفاند هنگام انجام مراحل تعویض پلاک، عوارض جادهای را پرداخت کنند. وزارت راه و شهرسازی و شرکت ساخت در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵، بررسی راهکارهایی از جمله ارتباط با بیمه شخص ثالث، کارت سوخت و سایر فرآیندها را دنبال میکنند تا مسیر وصول عوارض آزادراهی بهبود یافته و درصد تحقق وصولیها افزایش یابد.
