طرح انتقال سهمیه سوخت به کارتهای بانکی با هدف سادهسازی سوختگیری و افزایش شفافیت مصرف قرار است اجرایی شود، اما چالشهایی مطرح است.
سید بهاءالدین حسینیهاشمی اعلام کرد طرح تغییر نحوه عرضه سوخت مصوب شده و اجرای آن به این صورت خواهد بود که افراد با کارت بانکی سوختگیری کرده و همزمان مبلغ سوخت از حسابشان کسر میشود. هدف این اقدام اصلاح فرآیند عرضه بنزین یارانهای، شفافسازی مصرف و تسهیل عملیات سوختگیری است؛ در این طرح فرد به جای استفاده از دو کارت، تنها با یک کارت بانکی میتواند هم پرداخت و هم سوختگیری را انجام دهد.
طبق این اظهارات، در فرآیند جدید، کارت سوخت حذف و فقط کارت بانکی باقی میماند، اما سیستم هوشمند سوخترسانی همچنان برقرار خواهد بود. محاسبه سهمیه خودرو و نرخها همچنان توسط مرکز داده سامانه هوشمند کارت سوخت انجام میشود و این اطلاعات در نرمافزار بانکی وجود ندارد. در نتیجه، نیاز به ارتباط بین سیستم بانکی و دیتاسنتر سوخت وجود دارد تا اطلاعات سهمیه منتقل و پرداخت صورت گیرد؛ موضوعی که میتواند پیچیدگیهایی به همراه داشته باشد.
این کارشناس بانکی عنوان کرد حذف کارت سوخت اصلیترین مسئله را حل نمیکند و اظهار داشت برخی مشکلات، مانند مالکیت خودروهای شرکتی یا خودروهایی با چند مالک، باید میان نظام بانکی، وزارت ارتباطات و وزارت اقتصاد هماهنگ شود. همچنین مشکل سوختگیری برای رانندگانی که امکان دریافت کارت سوخت ندارند نیز برجسته است.
- مطابقت تمامی اطلاعات سوخترسانی با کد ملی مالکان همچنان در سامانه ثبت میشود و میزان ورودی و فروش سوخت قابل کنترل و بررسی است.
- بر اساس همین وضعیت، وی تصریح کرد مشخص نیست چه شفافیت جدیدی با طرح فعلی ایجاد میشود، چرا که همه جزئیات و حجم مصرف سوخت خودروها هماکنون نیز ثبت و بررسی شده و قابل پیگیری است.
در رابطه با یارانه سوخت نیز توضیح داده شد افرادی که مالک خودرو نیستند اکنون نمیتوانند از یارانه استفاده کنند. پیشتر بحث اختصاص سهمیه سوخت به همه افراد مطرح شده بود تا امکان واگذاری هم فراهم شود؛ اما با طرح فعلی، تغییری برای قشر فاقد خودرو ایجاد نمیکند.
این کارشناس اقتصادی تأکید کرد که کشورهایی فاقد سهمیهبندی سوخت با کارت، همزمان سیستم چند نرخی ندارند و افراد صرفاً با کارت بانکی هزینه سوخت را مانند خریدهای عادی پرداخت میکنند و بحث سهمیه و نرخ آزاد وجود ندارد، بنابراین سازوکار کشور خود را متفاوت از سایر کشورها دانست.
در خصوص زیرساختهای بانکی، حسینیهاشمی توضیح داد که از لحاظ فنی شبکه بانکی توان انجام پرداخت را دارد اما باید اصلاحاتی در سیستمهای بانکی و نرمافزارهای دادهای برای دریافت و اعمال اطلاعات سهمیه خودرو صورت پذیرد. در موارد مالکیت شرکتی یا ثبت کارت به نام فرد دیگر نیز چالشهایی دیده میشود که نیازمند هماهنگی و اصلاحات نرمافزاری است.
در نهایت بیان شد اگرچه امکان اجرای طرح در نظام بانکی وجود دارد، اما اجرای موفق آن منوط به ارتقاء و هماهنگی فنی میان دیتاسنتر سوخت و سیستم بانکی خواهد بود و مسائل مالکیت و هویت در برخی موارد همچنان باقی میماند.
